آَشنایی گام به گام با قلع اندود کردن(قسمت اول)

تاریخ انتشار مقاله : 03:03:54 1397/10/11

احتمالاً، قلع، از زمانی که به‌عنوان یک کودک و برای اولین بار کاراکتر مرد حلبی را در "جادوگر شهر اوز" مشاهده کردید، بخشی از زندگی شما بوده است. البته، کاربرد قلع به‌مراتب فراتر از خلق یک شخصیت در فیلم‌های داستانی و فانتزی است – در واقع قلع، استفاده‌های بسیار کاربردی در زندگی روزمره ما دارد. همه ما با قوطی‌های قلع که برای نگهداری انواع مواد غذایی و نوشیدنی‌ها استفاده می‌شود؛ آشنا هستیم، این ظروف در واقع از ورقه فولاد که با یک لایه نازک از قلع پوشش داده‌شده است، ساخته‌شده‌اند که از آن تحت عنوان ورق قلع پوش یا آهن سفید (ورقه‌ی آهن یا پولاد با روکش قلع) نیز یاد می‌شود.

امروزه تقریباً نیمی از قلع تولیدشده در فرآیندهای لحیم‌کاری و همچنین در تولید پیوتر (Pewter: آلیاژی از ترکیب دو فلز قلع و مس)، برنز و برنز فسفری (مفرغ فسفردار) استفاده می‌شود. نمک‌های قلع گاهی بر روی شیشه‌های جلو اتومبیل و پنجره‌های شیشه‌ای به‌منظور ایجاد یک پوشش رسانای جریان الکتریکی (پوشش هدایت الکتریکی)، به کار بسته می‌شوند. پنجره شیشه‌ای، اغلب به‌واسطه شناور نمودن شیشه مذاب بر روی قلع مذاب و به‌منظور ایجاد یک سطح صاف و تخت ساخته می‌شود. فلز مورداستفاده برای تولید زنگ‌ها نیز اغلب ترکیبی از برنز و قلع است. علاوه بر این، قلع و آلیاژهای قلع برای آبکاری که فرایند قرار دادن یک پوشش فلزی بر روی سطحی از یک ماده از طریق جریان الکتریکی است، بسیار واجد ارزش می‌باشند.

 


حقایقی پیرامون قلع

قلع

قلع یا اَرزیز، فلزی نرم و انعطاف‌پذیر، چکش‌خوار، براق و به رنگ سفید-نقره ای است که در بسیاری از نقاط جهان، به‌وفور یافت می‌شود. استخراج قلع به حدود 3000 سال قبل از میلاد و به عصر برنز، برمی‌گردد. برنز، آلیاژ زرد مایل به قهوه‌ای از مس و قلع است که معمولاً یک‌سوم قلع را شامل می‌شود. اولین عنصر برنز، حاوی یک جزء ناچیز از قلع بود.

چینی‌ها حدود 700 سال قبل از میلاد شروع به فعالیت در معدن قلع نمودند. امروزه قلع در چین، تایلند و اندونزی یافت می‌شود و همچنین در برزیل، پرو و بولیوی استخراج می‌شود. قلع به‌واسطه احیای کربوترمیک سنگ معدن اکسیدی (اکسیدشده) که توسط گرم کردن سنگ در یک کوره تولید می‌شود، به دست می‌آید.


سایر حقایق کلیدی در مورد قلع:

  • قلع 49 امین عنصر ازلحاظ فراوانی در پوسته زمین است.
  • قلع در جدول تناوبی عناصر، با نماد اتمی "Sn" و عدد اتمی 50، نمایش داده‌شده است.
  • قلع عنصری بومی نیست، به این معنی که برخلاف این‌که به حالت طبیعی یافت شود، بایستی از سنگ‌های معدنی استخراج شود.
  • قلع می‌تواند از سنگ‌های معدنی مختلفی استخراج شود، اما رایج‌ترین آن‌ها سنگ معدن کاسی تریت (اکسید قلع طبیعی: sno2 که سنگ معدنی قلع می‌باشد) است.
  • بااینکه قلع در شکل فلزی آن، غیر سمی است، اما برخی از ترکیبات آن، می‌تواند مسمومیت‌زا باشند.
  • مقدار کمی قلع در ایالات‌متحده در درجه اول در آلاسکا و سپس کالیفرنیا یافت می‌شود.
  • ترکیب بلورین قلع هنگامی‌که این فلز خم می‌شود، صدای متمایزی را ایجاد می‌کند که از آن با عنوان " فریاد قلع " یاد می‌شود.

     

مزایای قلع در فرآیند آبکاری

چرا قلع انتخابی متداول و عمومی برای آبکاری است؟ شاید بزرگ‌ترین دلیل آن این است که آبکاری با قلع - یا قلع اندود کردن- یک فرایند بسیار مقرون‌به‌صرفه است. از طرفی، قلع به‌اندازه کافی در دسترس است و بسیار ارزان‌تر از فلزات گران‌قیمت مانند طلا، پلاتین یا پالادیوم است. قلع همچنین دارای قابلیت لحیم پذیری و همچنین حفاظت عالی در برابر خوردگی است.

آبکاری می‌تواند منجر به ایجاد یک روکش خاکستری مایل به سفید شود که زمانی که یک ظاهر ملایم یا مات موردنظر است، این روند ارجح و در زمانی که ترجیح داده می‌شود که سطح یا ماده موردنظر، کمی بیشتر درخشش داشته باشد، آبکاری قادر است ظاهری براق و فلزی نیز ایجاد کند. قلع از قابلیت رسانایی خوبی برخوردار است و همین امر قلع اندود کردن (آبکاری با قلع) را در تولید قطعات مختلف الکترونیکی مفید ساخته است. قلع همچنین از سوی اِف دی اِی جهت کاربست در صنعت خدمات مواد غذایی مورد تأیید، واقع‌شده است.


صنایعی که از فرآیند قلع اندود کردن بهره می‌برند

مزایای ذکرشده در بالا، قلع را فلزی انتخابی برای پوشش دادن کاربردها در طیف وسیعی از صنایع از جمله:

  • هوافضا
  • خدمات غذایی
  • الکترونیک
  • ارتباطات مخابراتی و دوربرد
  • تولید جواهرات

ساخته است.

ادامه این مقاله را در قسمت دوم مشاهده کنید....

 

 


متن پیام خطا
متن پیام موفقیت