نقاط قوت و ضعف قوطی‌های حلبی (یا قوطی های فولادی)

تاریخ انتشار مقاله : 03:02:14 1398/02/24

صنعت بسته‌بندی به عنوان یکی از مهم‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین عوامل موثر در بازارهای جهانی و به لحاظ دارا بودن ویژگی‌های خاص در زمینه‌های گوناگون و فراهم نمودن امکان ذخیره‌سازی فرآورده‌های کشاورزی و غذایی در مقطع زمانی خاص و در مواقع بحرانی همواره انگیزه‌ی لازم جهت صرف وقت و هزینه‌های بالا را دارد.

صنعت بسته‌بندی به عنوان یکی از مهم‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین عوامل موثر در بازارهای جهانی و به لحاظ دارا بودن ویژگی‌های خاص در زمینه‌های گوناگون و فراهم نمودن امکان ذخیره‌سازی فرآورده‌های کشاورزی و غذایی در مقطع زمانی خاص و در مواقع بحرانی همواره انگیزه‌ی لازم جهت صرف وقت و هزینه‌های بالا را دارد.

به طورکلی بسته‌بندی فلزی اشکال مختلفی دارد مانند قوطی کنسرو، قوطی نوشابه٬ قوطی آئروسل٬ تیوپ آلومینیومی٬ اسپری ها٬ قوطی‌های رنگ٬ محصولات پزشکی٬ بسته بندی مواد شیمیایی٬ قوطی های روغن‌های غذایی و صنعتی٬ بشکه‌ها٬ گالن ها و... که ورق‌های فولادی و ورق‌های حلبی عمده ترین مواد اولیه این صنعت به شمار می روند .در طول 200 سال گذشته، انسان‌ها با قوطی‌های حلبی(قلع اندود) رابطه و پیوند دوستانه‌ای برقرار نموده اند،  اما در طول این سال ها، نه تنها در خصوص حفظ و نگهداری از مواد غذایی خود دچار وسواس نشده ایم، بلکه همواره در تلاش برای پیدا کردن راه درست برای نگهداری مواد خوراکی بوده ایم که همین امر، منجر به توسعه تولید فولاد و قلع در صنایع غذایی گشته است. امروز صنایع غذایی دیگر وابسته به بطری های شکستنی شیشه ای یا لحیم سمی سرب نیست، چرا که تهیه و پردازش کنونی مواد غذایی با استفاده از پیشرفته ترین تکنیک های تولیدی و به منظور بسته بندی و نگهداری طولانی مدت و با دوام مواد غذایی، صورت می‌گیرد.

قوطی حلبی

تا چه اندازه قوطی‌های حلبی رایج هستند؟              

موسسه و نهاد سازنده قوطی‌های مصرفی، این گونه ادعا می‌کند که از قوطی‌های فولادی برای بیش از 1500 اقلام غذایی در سراسر جهان، استفاده می‌شود. این رقم، زمانی که در نظر گرفته شود که هر ماه چه مقدار ماده تنها در ایالات متحده مصرف می‌شود، رقم نسبتاً قابل توجه‌ای است: اداره آمار ایالات متحده گزارش می‌دهد که 389 میلیون دلار ماده غذایی در بخش خدمات خرده فروشی و خدمات مواد غذایی در طی ماه آوریل 2011 فروخته شده است. این مقدار، حجم زیادی از مواد غذایی را به خود اختصاص می‌دهد که بیشتر آن‌ها، در قوطی‌ها بسته بندی و کنسرو شده بودند. قوطی‌های فولادی در عین این که مفید و قابل استفاده هستند، به راحتی نیز قابل بازیافتند.

مزایا و نقاط قوت قوطی‌های حلبی و فولادی

  • محصولات قلع اندود(حلبی) و فولادی اگر به درستی تخلیه و دورریخته شوند، تا 100٪ قابل بازیافت می‌باشند.
  • این محصولات، از نوع نگهدارنده‌های مقاوم در برابر ضربه های خارجی هستند.
  • این قوطی ها در مقابل درجه حرارت بالا (درجه حرارت استریلیزاسیون) از مقاومت بالایی برخودارند.
  • این مواد اولیه بسته بندی، مقاومت فوق العاده ای نسبت به نفوذ رطوبت، نور واکسیژن از خود نشان می‌دهند.
  • خاصیت مسموم کنندگی در آن‌ها پایین است.
  • در سال 2006، اکثر قوطی‌های فولادی، حداقل 28 درصد، از فلز بازیافتی استفاده نمودند.
  • بازیافت قوطی های حلبی و فولادی می‌تواند سبب شود تا هر ساله آمریکایی ها در حدود 3 میلیارد دلار در هزینه‌های انرژی خود صرفه جویی کنند.

معایب و نقاط ضعف قوطی های حلبی و فولادی

  • فولاد و قلع جزء منابع غیر قابل تجدید به حساب می آیند. بنابراین پس از استخراج و تولید، قادر به تجدید خود نیستند. به همین دلیل، مسئولیتی را برای مصرف کنندگان ایجاد می کنند تا اطمینان حاصل نمایند که قوطی های فولادی مورد مصرف آن ها قابل بازیافت و بازپرداخت هستند.
  • در آنها پدیده خوردگی در مقایسه با مواد اولیه بسته بندی دیگر سریع‌تر انجام می‌شود. در اثر خوردگی تغیراتی در سطح و داخل قوطی ایجاد می‌شود. به خصوص هیدروژن آزاد شده در داخل قوطی، منجر به بادکردگی قوطی فلزی و در نتیجه سوراخ شدن آن می شود.
  • 34٪ از قوطی های فولادی به جای بازیافت، دور انداخته می‌شوند.
  • به استثنای قوطی‌هایی که به درستی تخلیه شده  و به روند حلقه بسته بازیافت اضافه می گردند، منابع خام فولاد و قلع در نهایت خشک می شوند.

پیشینه قوطی حلبی

قوطی

مبارزات نظامی ناپلئون بناپارت در خلال قرن نوزدهم _ هنگامی که او پاداشی برای هر کس که بتواند راهی برای حفظ و نگهداری موادغذایی برای سربازان گرسنه اش پیدا کند، تعیین نمود_ به نوبه خود سبب نوآوری در صنعت بسته بندی مواد غذایی شد. در سال 1810 میلادی، شهروند فرانسوی نیکلاس آپرت، 12000 فرانک از ناپلئون از بابت ارائه و بسط روشی برای نگهداری غذا در شیشه های دردار و دهان گشاد دریافت نمود، نیکلاس آپرت یا همان «پدر کنسرو» توانست بهترین روش را برای تهیه کنسرو یا به عبارت دیگری غذای آماده خوردن (Meals, Ready-to-Eat = MREs ) را به دولت فرانسه ارائه دهد که در این روش، هم غذا به صورت بسته بندی و هم قابل نگهداری برای مدت طولانی بود؛ در واقع این فرد صنعت کنسروسازی را بنا نهاد. در همان سال، مردی انگلیسی به نام پیتر دوراند، حق امتیاز طراحی قوطی های فلزی با استفاده از قلع پوشانی(قلع اندود کردن) و لحیم کاری با سرب را دریافت نمود، بنابراین صنعت ساخت قوطی کنسرو در سال ۱۸۱۰ میلادی به پتر دوراند برمی گردد. او از پادشاه جورج سوم دستوری مبنی بر گسترش آن صنعت دریافت کرد، بنابراین شروع به کار نمود و تمام شبانه روز خود را معطوف به این دستور کرد. او پس از تحقیقات فراوان و مهاجرت به آمریکا توانست قوطی کنسرو با ورقه نازکی از آهن را بسازد و آن را به صنعت کنسرو سازی در سال ۱۸۱۸ میلادی معرفی کند. این صنعت نوظهور در ابتدا فقط برای تأمین تدارک و تعذیه سربازان و لشکریان متولد شده بود اما امروزه به یکی از بسته بندی های پرطرفدار در منازل تبدیل شده است. حدود100 سال بعد یعنی در سال 1922، فرآیند شیاردهی قوطی به صنعت تولید قوطی های حلبی معرفی شد و از اواسط دهه 1950، دیگر در تهیه قوطی های حلبی از لحیم سرب دار استفاده نشد و به جای آن از دو یا سه قطعه فولاد قلع اندود شده که در هم پیچیده شده اند، جهت ایجاد یک پلمب هوابندی شده استفاده گردید.

خط تولید قوطی کنسرو از ورق قلع‌اندود در ایران برای نخستین بار در سال ۱۳۰۹ شمسی توسط شخصی به نام درخشان صورت گرفت. او که از مهاجران ساکن شوروی بود پس از انقلاب اکتبر به ایران بازگشت و چون تحصیل‌کرده مدرسه آشپزی مسکو بود با استفاده از تجارب خود، اولین کارگاه ابتدایی قوطی‌سازی در ایران را راه انداخت. او با استفاده از پیت‌های خالی بنزین شرکت نفت و مسطح کردن آن‌ها با دست، ورق به‌دست آمده را از داخل قلع مذاب عبور داده و از آن‌ها قوطی می‌‌ساخت. در سال ۱۳۳۶ شمسی ورق لاک اندود و قوطی آماده از خارج وارد ایران شد و در سال ۱۳۴۴ لاک‌زنی اتوماتیک امروزی در ایران برای نخستین بار نصب و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. اگرچه در مجموع عمر قوطی‌سازی درایران از ۶۰ سال تجاوز نمی‌‌کند، در مقایسه با عمر این صنعت در جهان (حدود ۱۸۰ سال) قابل تعمق است.

 

 


متن پیام خطا
متن پیام موفقیت